STEM vs STEAM: Kodi Kusiyana Kwa Maphunziro Ndi Chiyani?

STEM vs STEAM: Kodi Kusiyana Kwa Maphunziro Ndi Chiyani??

Ophunzitsa amatsutsana pakuwonjezera zaluso pakuphunzira kwa STEM. Njira zonsezi zimakonzekeretsa ophunzira ku zovuta zamtsogolo.

STEM imayang'ana kwambiri sayansi, luso, uinjiniya, ndi masamu, pomwe STEAM ikuphatikiza zaluso mu chimango. Kuphatikizikaku kumagwiritsa ntchito ukadaulo ndi malingaliro apangidwe kuti apititse patsogolo maphunziro achikhalidwe a STEM ndi njira zothetsera mavuto.

![Kalasi yokhala ndi zida zonse za STEM ndi zojambulajambula zomwe zimapezeka kwa ophunzira] "Classroom with STEM tools and art supplies for student use")

Ndikudabwa ngati mungasankhe STEM kapena STEAM pamaphunziro anu? Kumvetsetsa njira ziwiri zamaphunzirozi kungakuthandizeni kupanga zisankho zodziwika bwino za maphunziro ndi kapangidwe ka makalasi.

STEM ndi chiyani?

STEM imayimira njira yophunzitsira yomwe imaphatikiza magawo anayi osiyana. Magawowa amalumikizana kudzera m'mapulogalamu adziko lenileni komanso maphunziro amitundu yosiyanasiyana.

STEM imagwirizanitsa sayansi, luso, uinjiniya, ndi masamu kukhala njira yophunzirira yogwirizana yotsindika kuthetsa mavuto, kuganiza mozama, ndi luso luso. Njira iyi imakonzekeretsa ophunzira kuti azigwira ntchito pakukula kwaukadaulo ndi zovuta zovuta.

![Ophunzira omwe akugwira ntchito poyesa sayansi ndiukadaulo]"Students conducting science experiment with technology")

Zigawo zinayi za maphunziro a STEM zikuphatikiza:

• Sayansi: Kuphunzira za chilengedwe kudzera mukuwona ndi kuyesa
• Zamakono: Kugwiritsa ntchito chidziwitso cha sayansi pazolinga zenizeni
• Engineering: Kupanga ndi kupanga njira zothetsera mavuto adziko lapansi
• Masamu: Kuphunzira manambala, kuchuluka, ndi mawonekedwe

Maphunziro a STEM amagogomezera maphunziro otengera ntchito, kugwirizana kuthetsa mavuto, ndi kugwiritsa ntchito mwanzeru chidziwitso. Ophunzira amaphunzira kuganiza mozama ndikupeza njira zothetsera mavuto pogwiritsa ntchito mfundo za sayansi ndi masamu.

Kodi STEAM ndi chiyani?

STEAM imamanga pamaziko a STEM pophatikiza gawo lachisanu lofunikira. Kuwonjezera uku kumasintha njira za maphunziro ndi zotsatira za maphunziro.

STEAM imawonjezera zaluso kuzinthu zachikhalidwe za STEM, kuzindikira gawo lopanga luso komanso kapangidwe kazinthu muzatsopano zasayansi. Njirayi imagwiritsa ntchito njira zaluso kuti zithandizire kumvetsetsa ndi kufotokozera m'magawo onse asayansi ndiukadaulo.

![Luso lopanga ophunzira lomwe limaphatikiza masamu]"Student creating art with mathematical patterns")

Zomwe zili mu STEAM zikuphatikiza:

• Zojambula Zojambula: Kujambula, kujambula, chosema, ndi kapangidwe ka digito
• Zojambula Zojambula: Nyimbo, zisudzo, ndi kuvina
• Chinenero cha Chiyankhulo: Kulemba mwaluso, kufotokoza nkhani, ndi kulankhulana
• Kuganiza Zopanga: Kupanga kokhazikika kwa ogwiritsa ntchito, zokongola, ndi kuthetsa mavuto mwaluso

STEAM imavomereza kuti zatsopano nthawi zambiri zimachitika pamphambano za chidziwitso chaukadaulo ndi kuganiza mozama. Mwa kuphatikiza njira zaluso, ophunzira amapanga zida zokwanira zothana ndi zovuta.

Kusiyana Pakati pa STEM vs STEAM

STEM ndi STEAM zimagawana zolinga zofanana koma zimasiyana m'njira komanso kutsindika. Kumvetsetsa kusiyana kumeneku kumathandiza aphunzitsi kusankha njira zoyenera.

STEM imayang'ana kwambiri luso laukadaulo komanso kuganiza mozama kudzera mu sayansi, luso, uinjiniya, ndi masamu. STEAM imaphatikiza zaluso ndi kapangidwe, kutsindika luso, luso, ndi kulumikizana kwamagulu osiyanasiyana monga zigawo zofunika zaukadaulo kuthetsa mavuto.

![Chithunzi chofananitsa chowonetsa maphunziro a STEM motsutsana ndi maphunziro a STEAM] "Diagram comparing STEM and STEAM education frameworks")

Kusiyana kwakukulu pakati pa STEM ndi STEAM kumaphatikizapo:

Mbali	Chithunzi cha STEM	STEAM
Nkhani Zazikulu	Sayansi, Zamakono, Engineering, Masamu	Sayansi, Zamakono, Engineering, Zojambulajambula, Masamu
Njira	Zaukadaulo, kupenda, kuthetsa mavuto	Wopanga, kapangidwe-lolunjika, zatsopano
Njira Zophunzirira	Kuyesera, kusanthula deta, umboni	Kuyesera, kupanga kuganiza, kufotokoza mwaluso
Kukulitsa Maluso	Kuganiza mozama, luso laukadaulo	Kuganiza mozama, luso, chifundo
Kuyikira Kwambiri	Zothetsera zolondola, zotsatira zoyezeka	Zotsata ndondomeko, mayankho angapo zotheka
Real-world Application	luso laukadaulo, kafukufuku ndi chitukuko	Kupanga kokhazikika kwa ogwiritsa ntchito, njira zothetsera

Ngakhale STEM ikugogomezera kupeza mayankho olondola kudzera mu njira yasayansi, STEAM imalandira mayankho angapo ndipo imayamikira ntchito yopanga. Njira zonsezi zimakulitsa luso lofunikira koma zimatsindika mbali zosiyanasiyana za kuphunzira ndi zatsopano.

Ubwino Wophatikiza STEM ndi STEAM mu Maphunziro

Kuphatikiza zinthu za STEM ndi STEAM kumapanga zokumana nazo zamphamvu zamaphunziro. Njira yophatikizikayi imakulitsa zotsatira za maphunziro ndi chitukuko cha luso.

Kuphatikiza njira za STEM ndi STEAM kumapangitsa ophunzira ozungulira bwino omwe amachita bwino pamalingaliro owunikira komanso kuthetsa mavuto.. Kuphatikiza uku kukonzekeretsa ophunzira ntchito zosiyanasiyana komanso zovuta zenizeni zenizeni zomwe zimafunikira chidziwitso chaukadaulo komanso kuganiza kwatsopano..

![Wophunzira akuwonetsa pulojekiti yomwe imaphatikiza zinthu zaukadaulo ndi luso laukadaulo] "Student presenting project combining technical and artistic elements")

Ubwino wophatikiza njira za STEM ndi STEAM zikuphatikiza:

• Kupititsa patsogolo Kupanga: Gawo la zaluso limalimbikitsa ophunzira kuti aganizire kupitilira mayankho anthawi zonse ndikuwunika njira zatsopano.

• Kuwongolera Kuthetsa Mavuto: Kuphatikiza kuganiza mozama ndi kuganiza kopanga mapangidwe kumabweretsa mayankho ambiri.

• Kusunga Bwino: Kuphatikizira zaluso kumathandiza ophunzira kulumikizana ndi kukumbukira mfundo zovuta zasayansi ndi masamu.

• Kukulitsa Chifundo: Njira zamaluso zimathandiza ophunzira kumvetsetsa kapangidwe ka anthu ndikuganiziranso malingaliro osiyanasiyana.

• Kukonzekera Ntchito: Ophunzira amakulitsa luso lofunika m'mafakitale onse, kuchokera ku ukadaulo kupita ku ntchito zaluso.

• Maphunziro Ophatikiza: Kuphatikizana kwaukadaulo kumapereka njira zina zolowera kumalingaliro a STEM kwa ophunzira osiyanasiyana.

• Chitukuko Chokhazikika: Ophunzira amakulitsa luso losanthula ubongo wakumanzere komanso luso lopanga ubongo wakumanja.

Zomwe zili Zabwino: STEM kapena STEAM?

Ophunzitsa nthawi zambiri amatsutsana ngati STEM kapena STEAM imapereka zotsatira zamaphunziro apamwamba. Yankho limadalira zolinga za maphunziro ndi zochitika.

Neither STEM nor STEAM is inherently "better" kuposa winayo. Njira iliyonse imapereka ubwino wapadera womwe umapindulitsa ophunzira osiyanasiyana, zolinga za maphunziro, ndi zochitika za maphunziro. Kusankha koyenera kumatengera zosowa za ophunzira, zolinga za maphunziro, ndi zothandizira zomwe zilipo.

Zomwe muyenera kuziganizira posankha pakati pa njira za STEM ndi STEAM:

• Zolinga za Maphunziro: Ngati kukulitsa luso laukadaulo ndiye cholinga choyambirira, STEM ikhoza kukhala yoyenera. Kulimbikitsa kuganiza kwatsopano ndi kupanga, STEAM imapereka zabwino.

• Chiwerengero cha Ophunzira: Ophunzira ena amatha kuchita bwino ndi njira yokhazikika ya STEM, pomwe ena angapindule ndi njira yokhazikika ya STEAM.

• Zida Zomwe Zilipo: Kukhazikitsa kumadalira kupeza zipangizo zoyenera, luso, ndi ukatswiri wamaphunziro.

• Filosofi Yamaphunziro: Masukulu ndi mabungwe osiyanasiyana amaika patsogolo njira zosiyanasiyana zamaphunziro kutengera masomphenya awo onse a maphunziro.

• Kuyenerera kwa Zaka: Ophunzira achichepere atha kupindula kwambiri ndi kafukufuku waluso wa STEAM, pomwe ophunzira achikulire angafunike njira yaukadaulo ya STEM.

Akatswiri ambiri a maphunziro amalimbikitsa kuchita zinthu mwanzeru, kuphatikiza mfundo za njira zonse ziwiri zothandizira chitukuko cha ophunzira ndikukonzekeretsa ophunzira ku zovuta zosiyanasiyana zamtsogolo.

Chifukwa Chiyani STEAM Ikukula Pakutchuka M'masukulu?

Maphunziro a STEAM apita patsogolo kwambiri m'zaka zaposachedwa. Pali zinthu zingapo zomwe zimapangitsa kuti izi zikuchulukirachulukira m'masukulu a maphunziro.

Kutchuka kwa STEAM kwakula chifukwa cha kuzindikira zomwe amachita pakupanga zatsopano, kufunikira kwa olemba ntchito kwa opanga othetsa mavuto, kafukufuku wothandizira kuphatikizira zaluso phindu, ndi kupambana kwa mapulogalamu a STEAM potenga ophunzira osiyanasiyana ndikuthana ndi zovuta.

Zinthu zazikulu zomwe zikupangitsa kuti STEAM ichuluke kutengera:

• Kufuna Kwamakampani: Olemba ntchito akuchulukirachulukira kufunafuna omwe ali ndi luso laukadaulo komanso luso lopanga kuti athetse mavuto ovuta.

• Thandizo la Kafukufuku: Kafukufuku akuwonetsa kuti kuphatikizika kwa zaluso kumawonjezera kuyanjana, kusunga, ndi kumvetsetsa mfundo za STEM.

• Kupambana Kwatsopano: Zopambana zambiri zaukadaulo zimabwera chifukwa chophatikiza chidziwitso chaukadaulo ndi kuganiza mozama komanso njira zamapangidwe.

• Chibwenzi cha Ophunzira: Gawo la zaluso limapangitsa kuphunzira kukhala kosavuta komanso kosangalatsa pamitundu yosiyanasiyana yophunzirira ndi zokonda.

• Chitukuko Chokhazikika: Ophunzitsa amazindikira kufunikira kokulitsa luso losanthula ndi kupanga mwa ophunzira.

• Kuthetsa Mavuto Padziko Lonse: Zovuta zovuta monga kusintha kwa nyengo ndi thanzi la anthu zimafuna njira zatsopano zomwe zimagwirizanitsa maphunziro.

• Kukonzekera Ntchito: STEAM imakonzekeretsa ophunzira ntchito zomwe zikubwera zomwe sizikugwirizana bwino ndi magulu achikhalidwe.

Monga masukulu amazindikira kufunika kwa luso laukadaulo, STEAM ikupitiriza kukula ngati njira yophunzitsira yomwe ikukula bwino, oganiza mwanzeru.

Kodi Zida Zam'kalasi Zingathandizire Bwanji STEM ndi STEAM?

Malo ophunzirira amakhudza kwambiri zotsatira za maphunziro. Kusankha mipando mwanzeru kumathandizira njira zophunzitsira za STEM ndi STEAM.

Mipando ya m'kalasi yomwe imathandizira STEM ndi STEAM iyenera kukhala yosinthika, cholimba, ndi kusinthika. Iyenera kukhala ndi zochitika zosiyanasiyana kuyambira pakuyesa kokhazikika mpaka mapulojekiti opanga, ndi kusungirako koyenera, kuphatikiza luso, ndi mawonekedwe ogwirizana kuti athandizire zokumana nazo zosiyanasiyana zophunzirira.

Zinthu zazikulu zapampando zamakalasi ogwira mtima a STEM ndi STEAM:

• Flexible Tables: Ma tebulo osinthika omwe amatha kukonzedwanso kuti azigwira ntchito payekha, magulu ang'onoang'ono, kapena mapulojekiti akuluakulu ogwirizana.

• Zokhazikika Zolimba: Matebulo ndi malo ogwirira ntchito osamva madzi, mankhwala, ndi zinthu zama projekiti zomwe zimapezeka mu STEM ndi STEAM.

• Njira Zosungira: Kusungirako zinthu mwadongosolo, zida, ndi mapulojekiti omwe amalola ophunzira kupeza ndikubweza zinthu paokha.

• Technology Integration: Kuyika koyenera ndi kuthandizira kwa zida, njira zolipirira, ndi ukadaulo wolumikizana.

• Malo Owonetsera: Makoma, matabwa, ndi malo owonetsera mapulojekiti ndi zitsanzo za ntchito zomwe zimakondwerera kupambana kwaukadaulo ndi kulenga.

• Malo Omasuka: Zosankha zokhala zosiyanasiyana zomwe zimathandizira njira zophunzirira ndi zochitika zosiyanasiyana, kuchokera ku ntchito yokhazikika yapayekha kupita ku zokambirana zogwira ntchito.

• Movable Dividers: Zowonetsera kapena magawo omwe amatha kupanga malo osakhalitsa a ntchito yokhazikika kapena kuwongolera phokoso pakafunika.

Mipando yoyenera ya m'kalasi imapanga malo omwe amathandiza kufufuza zowunikira komanso kufotokozera, kukulitsa luso la njira zophunzitsira za STEM ndi STEAM.